“FUZZY “ VE “AKILLI MAKİNALAR!”
“Mantık”ın bir “Doğulu” bir de “Batılı” olanı!

“Mantık” denilen şeyin bir “Batılısı “bir de “Doğulu”su olduğunu öğrenseniz, dahası, Batı mantığında ısrar eden bilim adamlarının yanlış yaptıklarını öğrenseniz siz ne yapardınız, bilemiyorum. Ben bayıldım! Bayıldım, çünkü bir şey “ya doğrudur ya da doğru değildir,” “ya siyahtır ya da siyah değildir” şeklindeki Aristo mantığı oldum olası zorlama gelmiştir bana.

Doğru-yanlış, siyah-beyaz türünden kesinlik iddialarından nefret ederim. Dediğim dedik pozitivistlerden hazetmem. Gönlüm hem davalıya hem davacıya hem de her ikisinin de haklı olamayacağını söyleyen mahkeme katibine hak veren Nasrettin Hoca’dan yanadır. Hayatın böyle bir şey olduğunu düşünürüm çünkü. Ne pür beyaz vardır, ne de pür siyah. Ne tam doğru ne de tam yanlış. Kimse bütünüyle haklı ya da haksız değildir. Haklılık haksızlık, doğruluk yanlışlık, siyah beyaz derece meseleleridir. Dünyaya dair hiçbir veri yoktur ki, kesin olsun. Einstein’ın dediği gibi, “Matematik kanunları gerçeği yansıttıklları sürece kesin değildirler. Kesin olduklarında gerçeği yansıtmazlar.”

Buna karşın Aristo mantığı alışageldik bilimsel düşüncenin temelidir. Matematik, ya-ya da esası üzerine kurulmuştur. Fizikçiler matematiksiz yapamazlar. Bilgisayarlar 0-1 ikili sisteminde çalışır. Hal böyle olunca, bilim dünyasında söz sahibi olmak için sahici dünyanın “gri “olduğunu bile bile bu oyun sürdürülür. En azından yakın zamanlara kadar bu böyleydi. Sonra, “saçaklılar “ geldi, oyun bitti. Saçaklılar, “fuzzy”ciler.

“Fuzzy”nin kelime anlamı saçaklı, dağınık, müphem, puslu. Fuzzy’ciler, Aristo’nun siyah beyaz mantığının karşısına Buda’nın hem siyah hem de beyaz mantığını koyanlar. Ya doğru ya yanlış değil, hem doğru hem yanlış. Ya 0 ya 1 değil, hem 0 hem de 1. Gerçek, uç noktaların arasında bir yerde. Sahici dünya siyah-beyaz değil kırçıl. Sahici dünyanın mantığı da kırçıl.

“Güle güle Aristo! Hoşgeldin Buda!” Hoşgeldin Buda, hoşgeldin tasavvuf, hoşgeldin İslâm’ın Mutezile mezhebi: İki konum arasında bir konum, “el-Menziletu beyne’l-menzileteyn.”

Buda, Aristo’dan iki asır önce yaşadı. Düşünce sistemi çelişkiler üzerine kuruludur. Güller hem kırmızıdır, hem de değildir. Gökyüzü hem mavidir, hem de değildir. Hem-hem de tarzı düşünce biçimi Lao Tzu’dan, çağdaş Zen’e kadar Uzak Doğu inanç sistemlerinin aslı, esası. “Fuzzy” mantığın aslı esası. İkili sisteme, “bivalence”sa karşı çoklu sistem, “multivalence.” Gerçek, bütünüyle doğru ile bütünüyle yanlış , 0 ile 1, arasında bir yerde.

“Fuzzy”bilim dünyasını altüst etti. Bertrand Russell, sonra 1937 de kuantum fizikçisi Max Black, daha sonra Werner Heisenberg, Lotfi Zadeh, Bart Kosko asırlar boyunca “Doğu mistisizmi”dir diye aşağılanan düşünce biçimini “fuzzy” sistemler olarak mikroprosessorlara yerleştirdiler.

Ne ki, bilimi bilim kılan pratikteki işlerliğidir. Ne zaman ki, Hitachi, Matsushita (Panasonic), Mitsubishi gibi dev sanayi kuruluşları ile Japonya, Samsung’la Güney Kore , derken Tayvan, Singapur, Malezya, Pasifik Kaplanları, fuzzy mühendislik ürünü “akıllı makinalar” üretimine geçtiler, Batılı bilim adamlarının ayakları suya erdi. Bugün /2001/ Çin’de onbinden fazla fuzzy öğrencisi var. Hindistan’da dünya çapında yedi kırçılcı bilim adamı. Sadece Japonya’da 1991 itibariyle kırçıl müdendisliği ürünü makinalar, 2,5 milyar dolardan daha fazla para getirdi.

Doğrusu, kandırılmış hissettim kendimi! Sen bir ömür boyu Aristo’nun peşinde koş, bir de arkanı dön bak, adamlar Hoca Nasrettin mantığıyla akıllı bilgisayarlar üretsinler!

“Schrödinger’in Kedisi”ni yazma nedenlerimden biri de bu - adamların ardına kalmamak!

 
 DİĞER MAKALELER
EYLÜL 2011
• 
EYLÜL 2008
AĞUSTOS 2008
TEMMUZ 2008
• 
• ALMANYA
• HİTLER
HAZİRAN 2008
• 
MAYIS 2008
• 
NİSAN 2008
MART 2008
• 
ŞUBAT 2008
OCAK 2008
• AÇMAZ
ARALIK 2007
KASIM 2007
EKİM 2007
EYLÜL 2007
AĞUSTOS 2007
NİSAN 2007
MART 2007
ŞUBAT 2007
OCAK 2007
ARALIK 2006
KASIM 2006
MAYIS 2006
NİSAN 2006
ŞUBAT 2006
OCAK 2006
ARALIK 2005
EKİM 2005
EYLÜL 2005
• ÖCÜ!
AĞUSTOS 2005
TEMMUZ 2005
HAZİRAN 2005
MAYIS 2005
NİSAN 2005
MART 2005
ŞUBAT 2005
OCAK 2005
ARALIK 2004
KASIM 2004
EKİM 2004
EYLÜL 2004
AĞUSTOS 2004
TEMMUZ 2004
HAZİRAN 2004
MAYIS 2004
• GÂVUR
NİSAN 2004
MART 2004
ŞUBAT 2004
OCAK 2004
EKİM 2003
EYLÜL 2003
AĞUSTOS 2003
TEMMUZ 2003
MAYIS 2003
NİSAN 2003
MART 2003
ŞUBAT 2003
OCAK 2003
ARALIK 2002
KASIM 2002
EKİM 2002
EYLÜL 2002
AĞUSTOS 2002
TEMMUZ 2002
• ABANT
HAZİRAN 2002
MAYIS 2002
NİSAN 2002
MART 2002
ŞUBAT 2002
OCAK 2002
ARALIK 2001

 BEĞENDİKLERİM
Alev Alatly